آشنایی با رشته ی مهندسی کامپیوتر
آشنایی با رشته ی مهندسی کامپیوتر
فهرست
مقدمه ..........................................1
معرفی رشته مهندسی کامپیوتر.................................2
درس های مربوط به رشته........................................3
بازار کار..................................................................4
مهندسی کامپیوتر به عنوان رشته دانشگاهی (ایران)....................4
منابع آزمونی1.........................5
منابع آزمونی2......................5
آیا تحصیلات دانشگاهی لازم است؟...........................6
در دانشگاه چگونه باید درس بخوانیم؟......................7
معرفی اجمالی زمینه های کاری و مهندسی کامپیوتر..........8
منابع..................................11
مقدمه
در این نوشته کوشش بر آن شده است که خواننده بتواند آشنایی مقدماتی با رشته ی مهندسی کامپیوتر کسب کند و یک دید کلی نسبت به این رشته پیدا کند. آشنایی کلی با این رشته برای کسانی که می خواهند در این رشته تحصیل کنند یا این رشته را برای تحصیل انتخاب کنند، می تواند بسیار سودمند باشد. این آشنایی باعث می شود که دانشجویان وقتی شروع به خواندن درسی می کنند متوجه رابطه ی این درس با کل رشته باشند و بدانند این درس در کل مطالبی که در دوره ی آموزشی یاد می گیرند چه جایگاهی دارد و چگونه با دروسی که در آینده می خوانند یا کارهایی که بعداً می خواهند انجام دهند در ارتباط است. علاوه بر آن دانستن این مطالب به دانشجویان کمک می کند که در طول دوره ی تحصیلی خود خط مشی مناسب تر و صحیح تری را پیش بگیرد. برای مثال باعث می شود مطالعات و فعالیت هایی که دانشجو خارج از برنامه درسی انجام می دهد، در جهتی باشند که برای او سودمند تر است. این نوشته از چندین منابع معتبر جمع آوری شده است که در آخر نام آنها را ذکر خواهیم کرد. در این مقاله ابتدا به معرفی رشته ی مهندسی کامپیوتر می پردازیم و مطالب سودمندی را از این قسمت اخذ خواهیم کرد. سپس به دروس مربوط به این رشته که در حدود 70 مورد می باشند اشاره می کنیم . و بعد گرایشات هر مقطع از این رشته را ذکر کرده و در انتها منابع آزمون های ورودی به مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا را بیان می کنیم.
معرفی رشته مهندسی کامپیوتر
بطور خلاصه كامپیوتر دستگاهی است كه قدرت خارق العادهای برای محاسبه دارد ومیتواند بوسیله ابزارهای جانبی با محیط بیرون ارتباط برقرار كند. جایگاه كامپیوتر در دنیای امروز همین بس كه عصر حاضر عصر كامپیوتر است . هدف این قسمت معرفی مهندسی كامپیوتر است و از سه بخش تشكیل شده است.اول آنکه كه آشنایی با كامپیوتر است، قدری درباره دستگاه كامپیوتر، جایگاه آن در دنیای امروز و روحیات افرادی كه با آن كار میكنند صحبت خواهد شد. در بخش اول ما به سه سؤال جواب كوتاهی میدهیم اول اینكه كامپیوتر چیست؟ دوم اینكه جایگاه كامپیوتر در دنیای امروز كجاست؟ سوم اینكه چه كسانی با كامپیوتر كار میكنند؟اینك به این سؤال پاسخ میدهیم كه چه كسانی با كامپیوتر كار میكنند؟ مسلما شما دانشآموزان، هر رشتهای را كه برای تحصیل انتخاب كنید با كامپیوتر به عنوان یك كاربرد سرو كار خواهید داشت ولی در این رشته علاوه بر كاربر بودن سازنده سیستمهای كامپیوتری نیز خواهید بود.اگر رشته مهندسی كامپیوتر را به عنوان رشته تحصیلی انتخاب میكنید باید انسان ماجراجویی باشید و با طبع همیشه در حال پیشرفت این رشته سازگار باشید.مطلب مهم دیگر آنكه چون تقریبا تمام كتب و منابع موجود در این رشته به زبان انگلیسی است و این منابع و اطلاعات به سرعت در حال تغییر هستند و امكان سریع ترجمه آنها نیز به فارسی وجود ندارد از این رو تسلط كافی به زبان انگلیسی در این رشته بسیار مهم است. دروس ریاضی و فیزیك نیز همانند دیگر رشتههای مهندسی در این رشته كاربرد وسیعی دارد.مهندسی کامپوتر یکی از نیاز امروز بشر است . نیاز هر اجتماعی به مهندسان کامپیوتر کاملا محسوس است و مهندسی کامپیوتر از عوامل توسعه یک کشور است. درسهای رشته
|
ردیف |
نام درس |
ردیف |
نام درس |
ردیف |
نام درس |
|
1 |
آزمایشگاه ابزار طراحی سخت افزار |
26 |
برنامه نوویسی توصیفی |
51 |
شیوه ارائه مطالب علمی و فنی |
|
2 |
آزمایشگاه سیستم عامل |
27 |
ذخیره و بازیابی اطلاعات |
52 |
طراحی مدارهای واسط |
|
3 |
آزمایشگاه مدارهای الکتریکی ۱ |
28 |
ریاضی مهندسی |
53 |
فیزیک ۲ |
|
4 |
آزمایشگاه معماری کامپیوتر |
29 |
زبانهای ماشین و اسمبلی |
54 |
متون اسلامی (آموزش زبان عربی) |
|
5 |
اصول طراحی واسط کاربر |
30 |
سیستمهای خبره |
55 |
مدارهای منطقی |
|
6 |
آزمایشگاه الکترونیک دیجیتال |
31 |
تاریخ اسلام |
56 |
طراحی آلگوریتم ۱ |
|
7 |
آزمایشگاه فیزیک ۱ |
32 |
ریاضی ۱ |
57 |
طراحی و پیاده سازی سیستمهای بیدرنگ |
|
8 |
آزمایشگاه مدارهای منطقی |
33 |
زبان تخصصی |
58 |
گرافیک کامپیوتری ۱ |
|
9 |
آزمایشگاه کامپیوتر |
34 |
ساختمان گسسته |
59 |
محیطهای چند رسانهای |
|
10 |
اصول طراحی کمپایلر |
35 |
سیگنالها و سیستمها |
60 |
مدارهای منطقی پیشرفته |
|
11 |
آزمایشگاه سیستم عامل |
36 |
برنامه نویسی همروند |
61 |
مدلسازی و ارزیابی سیستمهای کامپیوتری |
|
12 |
آزمایشگاه مدارهای الکترونیکی |
37 |
روشهای محاسبات عددی |
62 |
معماری کامپیوتر |
|
13 |
آزمایشگاه معماری سیستمهای کامپیوتری |
38 |
ریزپردازنده ۱ |
63 |
نظریه زبانها و ماشینها |
|
14 |
اصول طراحی پایگاه دادهها |
39 |
ساختمان دادهها |
64 |
یک درس از سایر دانشکدههای مهندسی یا ریاضی |
|
15 |
انتقال دادهها |
40 |
سیستمهای کنترل خطی |
65 |
معادلات دیفرانسیل |
|
16 |
آزمایشگاه پایگاه داده ها |
41 |
شبیهسازی کامپیوتری |
66 |
مهندسی اینترنت |
|
17 |
آزمایشگاه فیزیک ۲ |
42 |
طراحی خودکار مدارهای دیجیتال |
67 |
نظریه محاسبات |
|
18 |
آزمایشگاه مدارهای واسط |
43 |
فارسی |
68 |
معارف اسلامی ۲ |
|
19 |
آمار و احتمالات مهندسی |
44 |
گرافیک کامپیوتری ۲ |
69 |
مهندسی نرم افزار (۱) |
|
20 |
الکترونیک دیجیتال |
45 |
مدارهای الکترونیکی |
70 |
هوش مصنوعی |
|
21 |
انقلاب اسلامی و ریشههای آن |
46 |
شبکههای کامپیوتری |
71 |
معماری سیستمهای کامپیوتری |
|
22 |
تربیت بدنی ۲ |
47 |
طراحی سیستمهای VLSI |
72 |
مهندسی نرم افزار(2) |
|
23 |
ریاضی ۲ |
48 |
فیزیک ۱ |
73 |
یک درس از دروس تخصصی یا اختیاری گروه سختافزار |
|
24 |
زبان خارجی |
49 |
مبانی کامپیوتر و برنامهسازی |
74 |
مدلسازی و ارزیابی سیستمهای کامپیوتری |
|
25 |
سیستم های عامل |
50 |
مدارهای الکتریکی ۱ |
75 |
معماری کامپیوتر |
بازار کاردانشجویانی که از این رشته فارغ التحصیل میشوند و با توجه به نیاز بازار و سفارشاتی که از مراکز متنوع و متفاوت کشور دریافت میکنند توانایی انجام این کارها را برای امرار معاش و عرضه توانمندی های خود برای بهبود و بهرهوری بالای امور کشور را دارا هستند،برنامه نویسی برای سایتها با توجه به محتوای درخواستی و مکانیزم عمل تستهای مختلف یک برنامه، ساخت مدارهایی که قادر به ارتباط با کامپیوتر باشند همچنین ساخت ابزارهای جانبی برای کامپیوتر، ساخت مدارهای ساده منطقی، ساخت سخت افزارهایی که برای پردازش الگوریتمهایی که با کامپیوتر های معمول قابل پیاده سازی نیستند، برنامه نویسی سیستمی طراحی مدارهای مجتمع ( IC) طراحی سیستم های خبره و سیستم های اطلاعاتی، فراهم کردن ساخت نرمافزارها برای استفاده در کامپیوتر.
مهندسی کامپیوتر به عنوان رشته دانشگاهی (ایران)
این رشته در ابتدا تحت پوشش رشتهای به نام انفورماتیک و تحت نظر دانشکدههای ریاضی تدریس میشد. هم اکنون این رشته در اکثر دانشگاهها با عنوان مهندسی کامپیوتر و تحت نظر دانشکده فنی (یا مهندسی) ارائه میگردد. گرایشهای رشته مهندسی کامپیوتر و رده بندی تحصیلی آن در ایران به شرح زیر است:
|
مقطع |
گرایشها |
|
کاردانی |
نرم افزار |
|
کارشناسی |
مهندسی نرمافزار مهندسی سختافزار مهندسی فناوری اطلاعات |
|
کارشناسی ارشد |
معماری کامپیوتر مهندسی نرمافزار هوش مصنوعی الگوریتم ها و محاسبات |
منابع آزمونی1
|
|
منابع کنکور برای ورود به کارشناسی ارشد |
| |||
|
ردیف |
درس |
ضریب |
| ||
|
۱ |
زبان عمومی و تخصصی |
۱ | |||
|
۲ |
ریاضیات(ریاضی مهندسی،آمارواحتمالات، محاسبات عددی ، ساختمان های گسسته) |
۲ | |||
|
۳ |
دروس مشترک(ساختمان داده ها، نظریهٔ زبان ها و ماشین ها، مدارهای منطقی، معماری کامپیوتر، سیستم عامل) |
۴ | |||
|
۴ |
دروس تخصصی هوش مصنوعی: ( طراحی الگوریتم ها، هوش مصنوعی) دروس تخصصی معماری کامپیوتر:( VLSI، الکترونیک دیجیتال ، انتقال داده)دروس تخصصی نرم افزار:(کامپایلر، زبان های برنامه سازی، طراحی الگوریتم، پایگاه داده)دروس تخصصی الگوریتمها و محاسبات (کامپایلر، زبان های برنامه سازی، طراحی الگوریتم، پایگاه داده) |
۲ | |||
|
|
|
|
|
||
منابع آزمونی2
|
منابع کنکور برای ورود به مقطع دکترا | ||
|
رشته |
دروس آزمونی عمومی |
دروس آزمونی اختصاصی |
|
مهندسی نرمافزار |
۱- پایگاه داده ۲- نظریهٔ زبان ها و ماشین ها ۳- ساختمان دادهها ۴- طراحی الگوریتمها ۵- کامپایلر ۶- طراحی وپیاده سازی زبان های برنامه سازی۷- سیستم عامل(۴۰%) |
۱- سیستم عامل پیشرفته ۲- پایگاه دادهٔ پیشرفته۳- الگوریتم های موازی )۶۰%( |
|
مهندسی معماری رایانه |
۱- معماری کامپیوتر۲- الکترونیک دیجیتال۳- انتقال داده ها۴- شبکههای کامپیوتری۵- سیستم عامل 6- ) VLSI۴۰%( |
۱ - معماری کامپیوتر پیشرفته۲- شبکههای کامپیوتری پیشرفته۳- مدل سازی سخت افزار و متد های طراحی آن(۶۰%) |
|
مهندسی هوش مصنوعی |
۱- مدار منطقی ۲- نظریهٔ زبان ها و ماشین ها۳- ساختمان دادهها ۴- طراحی الگوریتمها ۵- هوش مصنوعی ۶-سیگنال ها وسیستم ها(۴۰%) |
مواد امتحان اختصاصی: ۱- سیستم های خبره(۵۰%) و منطق فازی (۵۰%)۲- شناسایی آماری الگو ۳- شبکههای عصبی ۴- پردازش تکاملی ۵- یکی از دروس پردازش و شناسایی گفتار، تصویر پردازی رقمی(۶۰%) |
آیا تحصیلات دانشگاهی لازم است؟
ممکن است این مطلب را از برخی افراد شنبده باشید که هر مطلب یا مهارتی را که بعد از 4 سال تحصیل در رشته ی مهندسی کامپیوتر یاد می گیرید، می توان در آموزشگاهها، یا از طریق کتابها و مطالعه ی شخصی یاد گرفت.
البته این مطلب در موارد اندکی ممکن است درست باشد، اما این حرف به طور کلی غلط است.
بسیاری از پروژه ها و فعالیت ها هستند که برای انجام آنها دارا بودن پیش نیاز های علمی ضروری است که البته اکثر افراد غیر دانشگاهی فاقد آن هستند
. اگر بخواهیم مطالب گفته شده را جمع کنیم، باید گفت نسبت یک مهندس کامپیوتر با کسی که کار با کامپیوتر را به صورت تجربی کسب کرده مانند نسبت یک بنا و یک مهندس عمران یا مانند نسبت یک برق کار و یک مهندس برق می باشد.
کار اولی بیشتر ساختن تکنولوژی و بوجود آوردن علم است، درحالی که فرد دوم فقط طریقه ی استفاده ار تکنولوژی را یاد گرفته است.
البته باید به این نکته اعتراف کنیم که در جامعه ی ما موانع و مشکلاتی وجود دارد که محدودیت زیادی در کار مهندسان کامپیوتر به وجود می آورد و باعث می شود که آنان تا حدی به کارهای غیر تخصصی روی آورند.
اما بخشی از همین مشکلات موجود در جامعه به کم کاری خود افراد دانشگاهی و کمرنگ شدن جو علمی در دانشگاه ها
باز می گردد.
به بیان دیگر باز شدن گره این مشکلات در جامعه تا حد زیادی به کارکرد خود شما در دانشگاه بستگی دارد.
تحصیل در دانشگاه
دردانشگاه چگونه باید درس بخوانیم؟
برای درس خواندن در دانشگاه باید یک نکته ی مهم را در نظر بگیریم؛ بخش اعظم کار به عهده ی شماست. البته استاد خوب تأثیر زیادی در یادگیری دارد، ولی دانشجوی موفق کسی است که منتظر استاد نماند و خودش به دنبال مطالب برود. مطالب درسی مانند دوره ی دبیرستان دیگر در یک یا چند کتاب خاص پیدا نمی شود. گاهی ممکن است برای پیدا کردن مطلبی خاص یا برای مطالعه ی بیشتر در مورد یک موضوع، مجبور شوید چندین ساعت در کتابخانه ی دانشگاه یا در اینترنت جوستجو کنید.
نقش استاد
اگر معیاری برای ارزیابی استاد خوب در دانشگاه وجود داشته باشد ، مسلماً مهمترین معیار زیاد دانستن نیست. اگرچه این معیار مهمی است ، اما معیار های اساسی تری هم وجود دارد.
برای نمونه یکی از معیار های بسیار مهم برای ارزیابی استاد این است که بتواند اطلاعات خود را به خوبی به دانشجویان منتقل کند.
یکی دیگر از خصوصیات مهم برای استاد این است که بتواند دانشجو را ترغیب کند که خودش دنبال مطلب برود.
پس استاد خوب کسی است که بتواند به دانشجویان سر نخ بدهد نه اینکه همیشه سؤالشان را مستقیم پاسخ دهد.یکی دیگر از مشخصه های استاد خوب این است که برنامه ی ثابتی برای مطالعه یا تحقیق به صورت منظم داشته باشد.
معرفی اجمالی زمینه های کاری و تحقیقاتی رشته مهندسی کامپیوتر
1. سخت افزار و معماری کامپیوتر( Hardware & Computer Architecture )
طراحی و ساخت مدارات منطقی و دیجیتال
به عنوان مثالهایی از سیستم هایی که شامل مدارهای منطقی می باشند، می توان از سیستم های دیجیتال مانند ساعت های دیجیتال، بردهای تبلیغاتی، سیستم های کنترل دیجیتال در اکثر وسایل امروزی، موبایل ها و... نام برد.
مسلماً بارزترین نوع این سیستم ها کامپیوترها هستند.
2 معماری کامپیوتر
نحوه ی طراحی و ساخت کامپیوترها و مدارهای کامپیوتری به وسیله ی اجزای ساده ی منطقی.
· طراحی و ساخت مدارهای واسط
نحوه ی ساخت مدارهایی که بتوانند به کامپیوترها، میکروپروسورها و میکروکنترلرها متصل گردند و وظیفه ای خاص را انجام دهند. مثل کارت صوتی یا کارت مودم.
3. نرم افزار و برنامه نویسی (Software & Programming)
· طراحی و پیاده سازی پایگاه داده ها
پایگاه داده ها : سیستمی که مسئول وظیفه نگهداری و مدیریت اطلاعات رادر سیستم های نرم افزاری به عهده دارد.
مهندسی نرم افزار روش های مدیریت، طراحی، پیاده سازی و نگهداری برنامه ها و پروژه های نرم افزاری مخصوصا پروژه های بزرگ.
اتوماسیون اداری اتو ماتیک کردن روند فعالیت های یک اداره، مؤسسه یا سازمان به وسیله ی کامپیوتر.
شبیه سازی کامپیوتری شبیه سازی یک پدیده ی خارجی در کامپیوتر با استفاده از قوانین(ریاضی) حاکم بر آن پدیده.
4علوم کامپیوتری (Computer Science)
ساختمان داده ها شناخت و بوجود آوردن ساختارهایی که در الگوریتم های کامپیوتری کاربرد های خاصی دارد.
نظریه ی زبان ها و ماشین ها
نظریه گراف مبحثی که به بررسی خصوصیات گرافها، مسایل و الگوریتم های مربوط به گرافها می پردازد.
5. هوش مصنوعی ( Artificial Intelligence ) سیستم های خبره سیستم هایی که بوسیله ی جمع آوری داده ها و قوانین در یک زمینه ی خاص می توانند در آن زمینه مانند یک فرد خبره و متخصص عمل کنند.
6.رباتیک طراحی ربات های کامپیوتری ( مکانیکی یا نرم افزاری ) برای انجام وظیفه ای خاص. رشته های مختلفی می توانند در این زمینه درگیر باشند، مانند مهندسی برق و مکانیک؛ اما برنامه ریزی و هوشمند ساختن ربات ها به عهده ی مهندسان کامپیوتراست. برای هوشمند ساختن ربات ها از الگوریتم های مصنوعی مانند یادگیری، پردازش تصاویر، تشخیص گفتارو... استفاده می شود.
· تشخیص گفتار ساختن سیستم هایی که گفتار افراد را از یک ورودی (مانند میکروفن) می گیرند و آن را تفسیر می کنند.( برای نمونه می توانند آن را به متن تبدیل کنند یا تعیین کنند این صدا مربوط به چه فردی است.
7. شبکه های کامپیوتری ( Computer Networks )
طراحی، پیکر بندی و پیاده سازی شبکه های کامپوتری
برنامه نویسی شبکه
ساختن برنامه های تحت وب
امنیت شبکه مبحثی که در آن روش های بوجود آردن امنیت و محرمانگی داده ها و منابع در شبکه های کامپیوتری بررسی می شود.
مهندسی نرم افزار کامپیوتر