1- مقدمــه

     در هر كامپيوتر، حداقل يك سيستم عامل وجود دارد. سيستم عامل مهمترين برنامه نصب‌شده در كامپيوتر است كه وظايف اصلي ذيل را برعهده دارد :

·        مديريت و سازماندهي برنامه‌ها، پرونده‌ها و نرم‌افزارها

·        راه‌اندازي، مديريت و بكارگيري سخت‌افزار

·        برقراري ارتباطات بين استفاده كننده كامپيوتر، نرم‌افزار و سخت‌افزار

·        مديريت و سازماندهي ارتباط با شبكه

     به يك تعبير ساده مي‌توان گفت سيستم عامل نقش "روح" را در پيكر سخت‌افزار و شبكه ايفا مي‌كند. تصميم درخصوص انتخاب سيستم عامل كليه ابعاد  فني كامپيوتر و فناوري اطلاعات را تحت‌الشعاع قرار مي‌دهد و هر سيستم عاملي كه انتخاب شود خشت اول و زيربناي توسعه‌فني و نرم‌افزاري فناوري اطلاعات را مشخص مي‌كند.

     گسترش شبكه‌هاي رايانه‌اي در سطح دنيا و امكان ارتباط همه كامپيوترها به يكديگر، پتانسيل نفوذ به هر كامپيوتر از هر جاي دنيا را فراهم نموده است. وجود نقطه ضعف يا آسيب‌پذيري در سيستم عامل، راه نفوذ رايج‌تر و در دسترس‌تري را در اختيار مهاجمين قرار مي‌دهد. بر اين اساس، امنيت سيستم عامل به منزله مهمترين مولفه در امنيت اطلاعات و شبكه‌هاي رايانه‌اي محسوب مي‌شود. وجود ارتباطات و اتصالهاي رايانه‌اي گسترده، مسئله جدي امكان جاسوسي الكترونيكي به نفع سازندگان سيستم عامل و قدرتهاي سياسي حاكم بر آنها را مطرح مي‌سازد. از نظر فني، فناوري فعلي به شكل ساده‌اي امكان اجراي برنامه در محيط طرف مقابل در يك اتصال الكترونيكي را فراهم آورده است.

درصورت بي‌توجهي به اين مسئله بخشي از مشكلات امنيتي متصور به شرح ذيل است :

·        شنود هوشمندانه

·        واكشي تدريجي يا مقطعي اطلاعات

·        خرابي برنامه‌ريزي‌شده تدريجي يا  به يك‌باره

·        ويروسهاي رايانه‌اي

·        بدست‌گرفتن كنترلهاي رايانه‌اي

·        مختل كردن كليه ارتباطات در شبكه‌هاي رايانه‌اي

·        جايگزيني اطلاعات غلط در سيستمهاي نرم‌افزاري حساس

·        مختل كردن برنامه‌هاي كاربردي به ويژه سيستمهاي نرم‌افزاري پشتيبان تصميم

·        ايجاد اختلال اقتصادي از طريق تغيير يا خراب كردن اطلاعات بانكها، سيستمهاي مالي و اعتباري

·        مختل كردن عكس‌العملهاي نظامي از طريق تخريب يا فريب سيستمهاي اداري و نظامي

     اگر سيستم عامل ويندوز، سيستم عامل اصلي در كشور باشد، مسئله امنيت بسيار جدي است. بنا بر گزارشهاي رسيده سيستم عامل ويندوز و ساير نرم‌افزارهاي توليدي مايكروسافت بيشتر در معرض خطر ويروسها و هكرها قرار دارند و بسياري از كشورها معتقدند كه ايالت متحده با منافذ وكانالهاي مخفي طراحي شده در اين سيستم عامل، اهداف جاسوسي خود را برآورده مي‌كند. مشكلات امنيتي ويندوز وقتي به نقطه اوج رسيد كه در سال 1999 يك متخصص رمزنگاري كانادايي در آمريكا ، يك ويژگي NSAkey مرتبط با  سازمان امنيت ملي (آمريكا) National Security Agency Key)  را در ويندوز پيدا كرد و اعلام كرد كه ايالات متحده مي‌تواند با جمع‌آوري سيگنال‌هاي الكترونيكي از سر تا سر جهان و پردازش دقيق آنها جاسوسي كند. هر چند مايكروسافت اين ويژگي را بي‌ضرر اعلام كرد اما تضميني براي اين امر وجود ندارد.

اهميت مطالب فوق وقتي روشن مي شود که توجه کنيم:بدون امنيت اطلاعات، امنيت سياسي اقتصادي و نظامي نيز ميسر نخواهد بود.

تصميم درباره سيستم عامل پايه، يكي از راهبردي‌ترين تصميمات در برپايي بناي با شكوه فناوري اطلاعات مي‌باشد. در برابر اين تصميم راهبردي دو گزينه اصلي ذيل وجود دارد :

·        استفاده از سيستم عامل متن باز لينوكس (Open Source)

·        استفاده از سيستم عامل ويندوز

الف) گزينه "سيستم عامل ويندوز": با توجه به اينكه :

·   اين سيستم عامل متعلق به شركت مايكروسافت بوده و كد برنامه آن در اختيار نمي‌باشد لذا   امكان تغيير آن بنا بر نيازها و سياستهاي كشور وجود ندارد.

·   به لحاظ تأمين امنيت اطلاعات و ارتباطات ـ به دليل در اختيار نبودن كد برنامه آن و امكان گذاشتن كانال مخفي براي سرقت يا خرابي اطلاعات توسط شركت سازنده و آسيب‌پذيرتر بودن آن در مقابل ويروس ـ به هيچ عنوان قابل اتكا نمي‌باشد.

·   به دليل آمريكايي بودن شركت مركزي مايكروسافت، نمي‌توان از آن انتظار پشتيباني رسمي و قابل اتكايي در ايران داشت.

·   اگر ايران مجبور شود بنابر تعهدات بين‌المللي بهاي آن را بپردازد، ميزان هزينه پرداخت شده براي ويندوز و برنامه‌هاي كاربردي تحت آن و هزينه‌هاي ارتقا بسيار هنگفت است.

     بنابراين سيستم عامل ويندوز عليرغم استفاده فعلي در كشور، گزينه مناسبي نيست و با سيستم عامل ايده‌آل تطبيق چنداني ندارد.

ب) گزينه استفاده از سيستم عامل متن باز لينوكس :          سيستم عامل لينوكس سه ويژگي اساسي دارد :

اولين ويژگي آن اين است كه كد برنامه آن در اختيار همه بوده، و از قوانين ذيل (مجوز GPL) تبعيت مي‌كند:

          < اجراي برنامه با هر موضوع، تحت اين سيستم عامل آزاد است.

          < تغيير برنامه براي تطبيق با نيازها به شرط ذكر مأخذ آزاد است.

          < توزيع نسخه تغيير يافته آن براي بهره‌برداري ديگران از تغييرات انجام‌شده آزاد است.

     در اختيار بودن، كد لينوكس امكان فارسي‌سازي و بومي‌سازي سيستم عامل از سطح هسته اصلي تا لايه‌هاي كاربردي را امكان‌پذير ساخته و امنيت مورد نياز سازمانها را با استفاده از نرم‌افزارهاي امنيتي داخلي امكان‌پذير مي‌سازد (براي ايجاد امنيت نمي‌توان به نرم‌افزارهاي خارجي ـ كه امكان تعبيه راههاي نفوذ از پيش تعيين‌شده در آن مي‌باشد ـ اعتماد كرد)

     دومين ويژگي آن، رايگان بودن آن است كه باعث شده حمايت جهاني برنامه‌نويسان، دانشگاهها، مراكز علمي و تحقيقاتي و حتي شركتهاي تجاري را در اختيار داشته باشد، كشورهاي استفاده‌كننده نيز از اين ويژگي براي توسعه ارزان فناوري اطلاعات در بين آحاد جامعه بهره برده‌اند.

     سومين ويژگي آن، همراهي با تحولات سخت‌افزاري و نرم‌افزاري فناوري اطلاعات است، دليل اين امر اين است كه تاكنون برنامه‌نويسان و سازمانهاي متعدد در بسياري از كشورها روي اين سيستم عامل كار كرده و در توسعه مستمر آن سهيم بوده اند. رويكرد متن باز لينوكس، مدل سازماني توسعه آن و وجود ابزارهاي برنامه‌نويسي قوي و رايگان، همراهي آن با تحولات بين‌المللي را تضمين مي‌نمايد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2- کامپيوتر خود را بهتر بشناسيم

 

کاربران اينترنت و ساير شبکه های کامپيوتری  به منظور استفاده از منابع موجود بر روی شبکه از امکانات سخت افزاری و نرم افزاری متعددی استفاده می نمايند . آشنائی با عناصری که دارای جايگاهی اساسی در ايمن سازی يک شبکه کامپيوتری می باشند از زاويه امنيتی بسيار حائز اهميت است . اگر قرار است ما چيزی را ايمن نمائيم ، اولا" بايد بدانيم چه چيزی مشمول اين موضوع می شود و ثانيا"  شناخت مناسبی را نسبت به آنان پيدا نمائيم . نمی شود اقدام به ايمن سازی يک شبکه نمود بدون اين که نسبت به عناصر درگير در فرآيند ارتباطی شناخت مناسبی وجود داشته باشد.
اجازه دهيد اين سوال را مطرح نمائيم که در زمان اتصال به اينترنت ، کداميک از عناصر سخت افزاری و يا نرم افزاری دارای استعداد لازم به منظور آسيب رساندن به اطلاعات بوده و ممکن است امنيت شبکه و اطلاعات را به مخاطره بياندازد ؟ در صورت ارائه پاسخ مناسب به سوال فوق ، محدوده و نوع ايمن سازی و ايمن نگه داشتن سيستم های کامپيوتری ، مشخص خواهد شد . ما نمی توانيم قدم در جاده ای بگذاريم که خطرات و يا تهديدات امنيتـی متعددی در کمين ما می باشد ، بدون اين که نسبت به نقاط آسيب پذير و يا بهتر بگوئيم ضربه پذير آگاهی مناسبی  را داشته باشيم .
تعداد بسيار زيادی از کاربران اينترنت را افرادی تشکيل می دهند که فاقد مهارت های خاصی در زمينه فن آوری اطلاعات بوده و از امکانات حمايتی مناسبی نيز برخوردار نمی باشند . سيستم های اينگونه کاربران دارای استعداد لازم به منظور انواع تهاجمات بوده و بطور غير مستقيم شرايط مناسبی را برای مهاجمان به منظور نيل به اهداف مخرب ، فراهم می نمايند . به نظر می بايست طرحی نو در اندازيم و يک مرتبه و برای هميشه و بصورت کاملا" اصولی و علمی با عناصر درگير در ايمن سازی يک شبکه کامپيوتری آشنا شده و به بررسی دقيق نقاط حساس و آسيب پذير در اين رابطه بپردازيم .
به منظور ايمن سازی و ايمن نگه داشتن يک شبکه کامپيوتری می بايست هم در سطح و هم در عمق حرکت کرد .

  • حرکت در عمق ، ارتقاء سطح علمی و بروز نگه داشتن دانش کارشناسان امنيت اطلاعات و شبکه های کامپيوتری است تا آنان بتوانند با استفاده از آخرين فن آوری های موجود نسبت به برپاسازی و نگهداری يک شبکه ايمن اقدام نمايند . فراموش نکنيم که امنيت يک فرآيند است و نه يک محصول ، بنابراين ارتقاء سطح علمی کارشناسان امنيت اطلاعات، می بايست به صورت مستمر و بر اساس يک برنامه کاملا" مدون و مشخص دنبال شود.
  • حرکت در سطح ، افزايش دانش عمومی کاربران اينترنت در جهت استفاده ايمن از شبکه های کامپيوتری است . با آموزش مناسب اين نوع کاربران، می توان از آنان به منظور ايمن نگه داشتن يک شبکه کامپيوتری  استفاده نمود. امنيت در شبکه های کامپيوتری نظير يک تابلو نقاشی است که تصوير امنيت جزء با همياری تمامی عناصر در گير در يک سازمان  بر روی آن نقش نخواهد بست . هيچ سازمان و يا کارشناس امنيت اطلاعاتی نمی تواند بدون در نظر گرفتن جايگاه عوامل انسانی وظايف تعريف شده خود را در جهت ايمن نگه داشتن يک شبکه کامپيوتری بدرستی انجام دهد . اگر قرار است در اين رابطه دور خود نچرخيم و در مسيرهای بسته و تکراری گرفتار نشويم ، می بايست حرکاتی منسجم و کاملا" سازمان يافته را در اين راستا انجام دهيم .

عدم توجه به هر يک از موارد اشاره شده  ما را در برپاسازی و نگهداری ايمن شبکه های کامپيوتری با شکست مواجه نموده و شايد زمانی فرارسد که ما قادر به پرداخت تاوان چيزی که از دست داده ايم ، نباشيم ( اطلاعات و داده های ارزشمند ، عدم ارائه سرويس های online و ... ).
مخاطب اين مطلب  و ساير مطالبی که با اين مضمون تهيه و بر روی سايت منتشر خواهد شد ، کاربران عمومی اينترنت می باشد .با اين مقدمه طولانی و شايد خسته کننده و تکراری ! به بررسی اولين و مهمترين عنصر تاثيرگذار در امنيت شبکه های کامپيوتری يعنی سيستم عامل ، خواهيم پرداخت .

سيستم عامل ، نوع و نحوه مشاهده اطلاعات و انجام عمليات مورد نظر را نيز مشخص می نمايد . برخی از سيستم های عامل از يک رابط کاربر گرافيکی معروف به GUI که از کلمات  Graphical User Interface   اقتباس شده است ، استفاده می نمايند . در اين نوع از سيستم های عامل ، اطلاعات با استفاده از تصاوير ( آيکون ،  دکمه ها ، جعبه های محاوره ای ، پنجره ها ،  ... ) و کلمات ارائه می گردد  ( ويندوز نمونه ای از اينگونه سيستم های عامل است ) . ساير سيستم های عامل ممکن است از يک رابط کاربر مبتنی بر متن به منظور تعامل با کاربر استفاده نمايند .

3-چگونه يک سيستم عامل را انتخاب نمائيم
زمانی که شما يک کامپيوتر را خريداری می نمائيد ، انتخاب خود را در خصوص نوع سيستم عامل نيز انجام داده ايد، چراکه سيستم عامل بر روی کامپيوتر خريداری شده نصب و در اختيار شما قرار داده می شود . شما می توانيد هر زمان که تشخيص داديد سيستم عامل نصب شده بر روی کامپيوتر خود را تغيير دهيد . در برخی از کشورها ، همزمان با ارائه کامپيوتر سيستم عامل آن نيز عرضه می شود ( مثلا" کامپيوترهای شرکت Dell و Gateway  به همراه ويندوز مايکروسافت عرضه می گردند ) . 
تاکنون سيستم های عامل متداولی در سطح دنيا طراحی و پياده سازی شده است . هر سيستم عامل دارای ويژگی ها ، مزايا و محدويت های مختص به خود می باشد . در اين رابطه می توان به متداولترين سيستم های عامل موجود اشاره نمود : 

  • ويندوز ( Windows ) : ويندوز که دارای نسخه های متعددی است متداولترين سيستم عامل استفاده شده توسط کاربران می باشد. اين سيستم عامل توسط شرکت مايکروسافت ارائه شده و دارای يک رابط کاربر گرافيکی است که استفاده از آن را برای اکثر کاربران راحت تر می نمايد ( نسبت به سيستم های عاملی که دارای رابط کاربر مبتنی بر متن می باشند ) . ويندوز دارای نسخه های جداگانه ای برای کاربران معمولی و  نسخه هائی مختص سرويس دهندگان می باشد .
  • Mac OS X : سيستم عامل فوق توسط شرکت اپل ارائه شده است و از آن بر روی کامپيوترهای مکينتاش استفاده می گردد . اين سيستم عامل از لحاظ شکل ظاهری و رابط کاربر گرافيکی دارای شباهت های زيادی با ويندوز می باشد ( با تغييراتی اندک ) .
  • لينوکس و ساير سيستم های عامل مبتنی بر يونيکس : از لينوکس و ساير سيستم های عاملی که از يونيکس مشتق شده اند عموما" در ايستگاههای شبکه ای خاص و  يا سرويس دهندگان شبکه نظير سرويس دهندگان وب و پست الکترونيکی ، استفاده می گردد . استفاده از اينگونه سيستم های عامل توسط کاربران معمولی عمدتا" مشکل بوده و به منظور استفاده از آنان به دانش و يا مهارت های خاصی نياز می باشد . همين موضوع يکی از دلايل اصلی در رابطه با عدم گسترش عمومی آنان محسوب می گردد . نسخه هائی از سيستم های عامل فوق در حال پياده سازی است تا کاربران معمولی نيز بتوانند بسادگی از آنان استفاده نمايند . 

 

4-فناوري‌هاي امنيت اطلاعات واکنشي
1. ديوار آتش( firewalls)ديوار آتش
در اينترنت يک ابزار نرم‌افزاري، خصوصاً روي يک رايانه پيکربندي‌شده مي‌باشد که به عنوان مانع، فيلتر يا گلوگاه بين يک سازمان داخلي يا شبکه امين و شبکه غيرامين يا اينترنت، نصب مي‌شود (Tiwana، 1999). هدف از ديوار آتش جلوگيري از ارتباطات غيرمجاز در درون يا بيرون شبکه داخلي سازمان يا ميزبان است (Oppliger، 1998، ص. 58). ديوار آتش به عنوان اولين خط دفاعي در تلاش براي راندن عامل مزاحم، مورد توجه قرار مي‌گيرد. اگرچه فناوري رمزگذاري به حل بسياري از مشکلات ايمني کمک مي‌كند، به يک فناوري ثانوي نيز نياز داريم. فناوري معروف به ديوار آتش اينترنت کمک مي‌كند تا رايانه‌ها و شبكه‌هاي يک سازمان را از ترافيک نامطلوب اينترنت محافظت كنيد. اين فناوري براي پرهيز از مشکلات ايجاد شده در اينترنت يا گسترش آن‌ها به رايانه‌هاي سازمان طراحي مي‌گردد. ديوار آتش بين نظام‌هاي سازمان و اينترنت قرار مي‌گيرد. شکل 2 اين مفهوم را نشان مي‌دهد (امنيت شبكه...، 1383).

ديوار آتش يک فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است و مهم‌ترين ابزار امنيتي مورد استفاده براي کنترل ارتباطات شبکه‌اي بين دو سازمان که به يکديگر اعتماد ندارند، مي‌باشد. با قراردادن يک ديوار آتش روي هر ارتباط خارجي شبکه، سازمان مي‌تواند يک دايره امنيتي تعريف نمايد که از ورود افراد خارجي به رايانه‌هاي سازمان جلوگيري مي‌کند. علاوه بر آن، ديوار آتش مي‌تواند مانع نفوذ افراد خارجي به منابع موجود در رايانه‌هاي سازمان و گسترش نامطلوب روي شبکه سازمان شود. اين فناوري در سطوح ميزبان و در سطح شبکه قابل پياده‌سازي است.


کنترل دسترسي به مجموعه سياست‌ها و اقدامات مربوط به دادن اجازه يا ندادن اجازه براي دسترسي يك کاربر خاص به منابع، يا محدودکردن دسترسي به منابع نظام‌هاي اطلاعاتي براي کاربران، برنامه‌ها، پردازه‌ها يا ديگر سيستم‌هاي مجاز اطلاق مي‌شود. هدف از اين فناوري، حصول اطمينان است از اين كه يک موضوع، حقوق کافي براي انجام عمليات‌هاي خاص روي سيستم را دارد (King et al.، 2001). اين موضوع ممکن است کاربر، يک گروه از کاربران، يک خدمت، يا يک برنامه کاربردي باشد. موضوعات در سطوح مختلف، امکان دسترسي به اشياي خاصي از يک سامانه را دارند. اين شيء ممکن است يک فايل، راهنما، چاپگر يا يک فرايند باشد. کنترل دسترسي ابزاري است که امنيت شبکه را از طريق تأمين کاراکترهاي شناسايي و کلمه عبور تضمين مي‌کند و فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا دسترسي به يک نظام را به محض اين که يک درخواست دسترسي صورت گيرد، مجاز مي‌شمارد يا غيرمجاز. اين فناوري در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردي، در سطح ميزبان و در سطح شبکه- قابل پياده‌سازي است.

3.کلمات عبور(passwords)
کلمه عبور، يک کلمه، عبارت يا حروف متوالي رمزي است که فرد براي به‌دست آوردن جواز دسترسي به اطلاعات (مثلاً يک فايل، برنامه کاربردي يا نظام رايانه‌اي) بايد وارد نمايد (Lexico Publishing Group ، 2002). اين کلمه براي شناسايي و براي اهداف امنيتي در يک نظام رايانه‌اي به کار مي‌رود. به هر کاربر مجموعه معيني از الفبا و عدد اختصاص داده مي‌شود تا به تمام يا قسمت‌هايي از نظام رايانه‌اي دسترسي داشته باشد. کلمه عبور، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا به‌منظور گرفتن مجوز و دسترسي به نظام، به محض اين که يک فرد يا فرايند بخواهد به يک برنامه کاربردي، ميزبان يا شبکه متصل شود، به کار مي‌رود. اين فناوري در سطوح متنوع- در سطح برنامه کاربردي، سطح ميزبان، سطح شبکه- پياده‌سازي مي‌شود.

4. زيست‌سنجی(biometrics)
زيست‌سنجی، علم و فناوري سنجش و تحليل‌داده‌هاي زيستي است. در فناوري اطلاعات، زيست‌سنجی معمولاً به فناوري‌هايي براي سنجش و تحليل ويژگي‌هاي بدن انسان (مانند اثر انگشت، قرنيه و شبکيه چشم، الگوهاي صدا، الگوهاي چهره، و اندازه‌هاي دست) خصوصاً به‌منظور تعيين اعتبار اشاره دارد. يکي از ويژگي‌هاي ذاتي علم زيست‌سنجی اين است که کاربر بايد با يک الگوي مرجع مقايسه شود. اثر انگشت، چهره يا داده‌هاي زيست‌سنجی ديگر را مي‌توان جايگزين کارت هوشمند نمود و کاربران مي‌توانند هم از کارت هوشمند و هم از اثر انگشت يا چهره خود برای تعيين اعتبار در امور بازرگاني، بانک‌ها يا ارتباط تلفنی استفاده نمايند (Encyclopedia and learning center، 2004).

زيست‌سنجی فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا از آن می‌توان با استفاده از هندسه بخشی از بدن کاربر برای گرفتن مجوز يا براي جلوگيری از دسترسی به نظام، به محض اين که کاربر بخواهد به يک برنامه کاربردي، ميزبان يا شبکه متصل شود، استفاده نمود. به‌علاوه اين فناوري در سطوح متنوع، با توجه به طبقه‌بندي بيان‌شده، قابل پياده‌سازي است.

5. نظام‌هاي آشکارساز نفوذی(intrusion detection systems (IDS))
نظام‌هاي آشکارساز نفوذی، يک نظام تدافعي است که فعاليت‌هاي خصمانه را در يک شبکه تشخيص مي‌دهد. بنابراين نکته کليدي در نظام‌هاي آشکارساز نفوذی، تشخيص و احتمالاً ممانعت از فعاليت‌هايي است که ممكن است امنيت شبکه را به خطر بيندازند. يکي از ويژگي‌هاي مهم اين نظام‌ها، توانايي آن‌ها در تأمين نمايي از فعاليت‌هاي غيرعادي، و اعلام هشدار به مديران نظام‌ها و مسدود نمودن ارتباط مشکوک است. نظام‌هاي آشکارساز نفوذی فرايندي براي شناسايي و تقابل با فعاليت‌هاي مشکوک است که منابع رايانه‌اي و شبکه‌ها را هدف قرار داده‌اند. علاوه بر اين، ابزارها و تجهيزات اين نظام مي‌توانند بين تهاجم‌هاي داخلي از داخل سازمان (کارمندان يا مشتريان) و تهاجم‌هاي خارجي (حملاتي که توسط هکرها انجام مي‌شود) تمايز قايل شوند (مثل Snort IDS، ISS Real Secure، Cisco IDS) (سيستم‌هاي شناسايي...،1383). اين فناوري، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا از آن براي کنترل ميزبان‌هاي روي شبکه، آشکارسازی، ثبت گزارش، و متوقف ساختن هر نوع حمله و استفاده غيرقانونی استفاده می‌شود. اين فناوري در سطوح ميزبان و شبکه، قابل پياده‌سازي است.

6. واقعه‌نگاري(logging)
واقعه‌نگاري به ثبت اعمال يا تراکنش‌هاي انجام‌شده توسط کاربر يا يک برنامه، توليد سابقه، و ثبت نظام‌مند رويدادهاي مشخص به ترتيب وقوع آن‌ها براي فراهم‌کردن امکان تعقيب و پيگيري داده‌ها در تحليل‌هاي آتي اطلاق مي‌شود. واقعه‌نگاري، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا به علت‌جويي حوادث امنيتي بعد از وقوع مي‌پردازد. اين فناوري در سطوح برنامه کاربردي، ميزبان و شبکه قابل پياده‌سازي است.

7. دسترسي از راه دور(remote accessing)
«دسترسي از راه دور» به دسترسي به يک سيستم يا برنامه، بدون نياز به حضور فيزيکي در محل توجه دارد. با اين حال معمولاً دسترسي به خدمات از راه دور، کنترل‌شده نيستند، زيرا ممکن است دسترسي به يک خدمت از راه دور به طور ناشناس صورت بگيرد که در اين مورد دسترسي به خدمت، خطر جعل هويت را به همراه دارد. در اين زمينه با توجه به شرايط و امکانات، بايد ايمن‌ترين پروتکل‌ها و فناوری‌ها را به خدمت گرفت. مثلاً تعدادي از نظام‌ها ممکن است به غلط براي مجوزگرفتن اتصال، به صورت ناشناس با يک پيش‌فرض پيکربندي کنند، در حاليکه اتصال ناشناس بر طبق خط‌مشي امنيتي سازمان نبايد اجازه يابد که وارد نظام شود. دسترسي از راه دور، فناوري امنيت اطلاعات از نوع واکنشي است، زيرا يک فرد يا فرايند براي اتصال از راه دور، قادر به دستيابي بر طبق امتيازات دسترسي مي‌باشد. اين فناوري در سطح ميزبان قابل پياده‌سازي مي‌باشد.

5-مهمترين نقاط آسيب پذير ويندوز
سيستم عامل، يکی از عناصر چهار گانه در يک سيستم کامپيوتری است که دارای نقشی بسيار مهم و حياتی در نحوه مديريت منابع سخت افزاری و نرم افزاری است . پرداختن به مقوله  امنيت سيستم های عامل ، همواره از بحث های مهم در رابطه با ايمن سازی اطلاعات در يک سيستم کامپيوتری بوده که امروزه با گسترش اينترنت ، اهميت آن مضاعف شده است . بررسی و آناليز امنيت در سيستم های عامل می بايست با ظرافت و در چارچوبی کاملا" علمی و با در نظر گرفتن تمامی واقعيت های موجود ، انجام تا از يک طرف تصميم گيرندگان مسائل استراتژيک در يک سازمان قادر به انتخاب مستند و منطقی يک سيستم عامل باشند و از طرف ديگر امکان نگهداری و پشتيبانی آن با در نظر گرفتن مجموعه تهديدات موجود و آتی  ، بسرعت و بسادگی ميسر گردد .
اکثر کرم ها و ساير حملات موفقيت آميز در اينترنت ، بدليل وجود نقاط آسيب پذير در تعدادی  اندک  از سرويس های سيستم  های عامل متداول است . مهاجمان ، با فرصت طلبی خاص خود از روش  های متعددی بمنظور سوء استفاده از نقاط ضعف امنيتی شناخته شده ، استفاده نموده  و در اين راستا ابزارهای  متنوع ، موثر و گسترده ای را بمنظور نيل به اهداف خود ، بخدمت می گيرند . مهاجمان ، در اين رهگذر متمرکز بر سازمان ها و موسساتی می گردند که هنوز مسائل موجود امنيتی ( حفره ها و نقاط آسيب پذير ) خود را برطرف نکرده و بدون هيچگونه تبعيضی آنان را بعنوان هدف ، انتخاب می نمايند . مهاجمان بسادگی و بصورت مخرب ،  کرم هائی نظير : بلستر ، اسلامر و Code Red را در شبکه  منتشر می نمايند. آگاهی از مهمترين نقاط آسيب پذير در سيستم های  عامل ، امری ضروری است . با شناسائی و آناليز اينگونه نقاط آسيب پذير توسط کارشناسان امنيت اطلاعات ، سازمان ها و موسسات قادر به استفاده از مستندات علمی تدوين شده بمنظور برخورد منطقی با مشکلات موجود و ايجاد يک لايه حفاظتی مناسب می باشند.
در مجموعه مقالاتی که ارائه خواهد شد ، به بررسی مهمترين نقاط آسيب پذير ويندور خواهيم پرداخت . در اين راستا ، پس از معرفی هر يک از نقاط آسيب پذير ، علت وجود ضعف امنيتی ، سيستم های عامل در معرض تهديد ، روش های  تشخيص آسيب پذيری سيستم و نحوه مقابله و يا پيشگيری در مقابل هر يک از نقاط آسيب پذير ، بررسی می گردد .همزمان با  ارائه مجموعه مقالات مرتبط با ويندوز ( پنج مقاله ) ، به بررسی مهمترين نقاط آسيب پذير در يونيکس و لينوکس  ، طی مقالات جداگانه ای خواهيم پرداخت .
همانگونه که اشاره گرديد ، اغلب تهديدات و حملات ، متاثر از وجود نقاط آسيب پذير در سيستم های عامل بوده که زمينه تهاجم را برای مهاجمان فراهم می آورد .  شناسائی و آناليز نقاط آسيب پذير در هر يک از سيستم های عامل ، ماحصل  تلاش و پردازش دهها کارشناس امنيتی ورزيده در سطح جهان است و می بايست مديران سيستم و شبکه در يک سازمان بسرعت با آنان آشنا و اقدامات لازم را انجام دهند.
نقاط آسيب پذير موجود در هر سيستم عامل  که در ادامه به آنان اشاره می گردد ، سندی پويا و شامل دستورالعمل های لازم بمنظور برخورد مناسب با هر يک از نقاط آسيب پذير و لينک هائی به ساير اطلاعات مفيد و تکميلی مرتبط با ضعف امنيتی است .

6-مهمترين نقاط آسيب پذير ويندوز :
ويندوز ، يکی از سيستم های عامل رايج در جهان بوده که امروزه در سطح بسيار وسيعی استفاده می گردد . تا کنون حملات متعددی توسط مهاجمين متوجه سيستم هائی بوده است که از ويندوز ( نسخه های متفاوت )  بعنوان سيستم عامل استفاده می نمايند . با توجه به حملات متنوع و گسترده انجام شده ، می توان مهمترين نقاط آسيب پذير ويندوز را به ده گروه عمده تقسيم نمود :

·         Internet Information Services (IIS)

·         Microsoft SQL Server (MSSQL )

·         Windows Authentication

·         Internet Explorer (IE )

·         Windows Remote Access Services

·         Microsoft Data Access Components (MDAC)

·         Windows Scripting Host (WSH)

·         Microsoft Outlook Outlook Express

·         Windows Peer to Peer File Sharing (P2P)

·         Simple Network Management Protocol (SNMP)

اولين نقطه آسيب پذير :  ( Internet Information Services (IIS
نصب  برنامه IIS با تنظيمات و پيکربندی پيش فرض ، آسيب پذيری خود را در موارد متعددی به اثبات رسانده و می تواند زمينه تهديدات زير را فراهم نمايد :

  • غير فعال نمودن سرويس ( DoS )
  • نمايش و بمخاطره انداختن  فايل ها و داده های حساس
  • اجراء دستورات خودسرانه ( اختياری )
  • بمخاطره انداختن کامل سرويس دهنده

IIS از پتانسل  شناخته شده ISAPI ( فايل هائی با انشعاب DLL که به آنان فيلترهای ISAPI هم گفته می شود ) بمنظور همبستگی  و ارتباط با  فايل هائی که دارای انشعاباتی خاص می باشند ، استفاده می نمايد . پيش پردازنده هائی نظير ColdFusion و PHP از ISAPI استفاده می نمايند.IIS ، از فيلترهای  ISAPI  ديگر برای انجام عمليات مرتبط با ASP)Active Server Pages ، ( SSI)Server Side Includes) و اشتراک چاپ مبتنی بر وب ، استفاده می نمايد.تعداد زيادی از فيلترهای ISAPI ، مستلزم عمليات خاص و جداگانه ای برای نصب نبوده و عملا" بصورت پيش فرض و در زمان نصب IIS  بر روس سيستم مستقر ( نصب ) می گردند . اکثر فيلترهای فوق ، قابل سوء استفاده توسط مهماجمان می باشند. Code red و Code Red 2  ، نمونه هائی از برنامه های مخرب می باشند که از ضعف فوق در جهت پيشبرد اهداف خود استفاده نموده اند . 
IIS نيز نظير ساير سرويس دهندگان وب ، شامل برنامه های نمونه ای است  که بمنظور اثبات توانائی سرويس دهنده وب ، طراحی شده اند . در طراحی برنامه های فوق ، عملکرد آنان با لحاظ نمودن مسائل امنيتی در يک محيط عملياتی و توليدی مورد توجه قرار نگرفته است . برخی ازنمونه برنامه های ارائه شده بهمراه IIS ، امکان مشاهده و بازنويسی فايل های دلخواه  ويا دستيابی  از راه دور به اطلاعات حساس نظير رمز عبور مديريت سيستم را فراهم می نمايند .
عدم بهنگام سازی و نگهداری مناسب IIS پس از نصب اوليه ، از ديگر مواردی است که زمينه تهاجم برای مهاجمان را فراهم می آورد .مثلا" نقاط آسيب پذير WebDAV ntdll.dll   در IIS 5.0 ، امکان حملات از نوع  DoS ( غيرفعال نمودن سرويس )  را فراهم و مهاجمان در ادامه قادر به  ايجاد و اجرای اسکريپت های مورد نظر خود بر روی سرويس دهنده می گردند . در مواردی ديگر  و با توجه به نقاط آسيب پذير موجود ، مهاجمان قادر به اجرای دستورات دلخواه خود بر روی سرويس دهنده می باشند (  درخواست دقيق و ماهرانه آدرس های URL  ) .
امکانات و پتانسيل هائی که در ادامه و با توجه به ضرورت بر روی IIS نصب می گردند ( نظير ColdFusion و PHP )  نيز می تواند زمينه بروز نقاط آسيب پذير جديدی را فراهم نمايد .اينگونه نقاط آسيب پذير، می تواند بدليل عدم پيکربندی صحيح و يا وجود ضعف و اشکال امنيتی  در محصول نصب شده ای باشد که  به  IIS نيز سرايت می نمايد ( توارث مشکلات و ضعف های امنيتی از يک محصول به محصول ديگر) .

7-سيستم های عامل در معرض تهديد :

  • ويندوز NT 4.0 که از IIS 4.0 استفاده می نمايد .
  • ويندوز 2000 سرويس دهنده که از IIS 5.0 استفاده می نمايد .
  • ويندوز XP نسخه Professional که از نسخه IIS 5.1 استفاده می نمايد .

در رابطه با نقطه آسيب پذير فوق بر روی ويندوز 2003 که از IIS 6.0 استفاده می نمايد ، تاکنون گزارشی ارائه نشده است .

8-نحوه تشخيص آسيب پذيری سيستم
در صورتيکه برنامه IIS بصورت پيش فرض و استاندارد نصب و يا  Patch های  مربوطه بر روی آن نصب نشده باشند ، آسيب پذيری برنامه فوق در مقابل حملات قطعی خواهد بود . مديران سيستم وشبکه  که مسئوليت نصب ، نگهداری و بکارگيری IIS را بر عهده دارند ، می بايست خود را با جديدترين ابزارهای  مايکروسافت و مستندات امنيتی ارائه شده در رابطه با مديريت مناسب IIS ، بهنگام نمايند. در اين رابطه می توان بمنظور دستيابی به مستندات امنيتی مرتبط با IIS از  مرکز امنيتی IIS  شرکت مايکروسافت استفاده نمود. پيشنهاد می گردد ، برنامه  Microsoft BaseLine Security Analyzer را که شامل روتين های حفاظتی مناسب و مرتبط به IIS می باشد را دريافت و از آن بمنظور بررسی وضعيت امنيتی IIS استفاده بعمل آيد . مديران شبکه ، می بايست با استفاده از منابع اطلاعاتی متعدد ارائه شده نظير : Checklists ، مستنداتی  که توصيه های لازم در جهت ارتقاء سطح امنيتی را ارائه و مستندات آموزشی نقاط آسيب پذير که توسط  مايکروسافت ارائه شده است ،  دانش خود را بهنگام  و با دنبال نمودن فرآيندهای مناسب فنی ، از صحت عملکرد امنيتی IIS بر روی سيستم های سازمان خود اطمينان حاصل نمايند.مقايسه وضعيت موجود IIS با وضعيت مطلوب ،  يکی از روش هائی است که می تواند در اين زمينه مفيد واقع گردد .

9-نحوه حفاظت در مقابل نقطه آسيب پذير
نصب آخرين Patch ارائه شده : در اولين مرحله ، می بايست  سيستم را با استفاده از Patch های ارائه شده ، بهنگام نمود. Patching يک سرويس دهنده نصب شده ، امری ضروری است  ولی بتنهائی کافی نخواهد بود . بموازات کشف نقاط ضعف جديد در IIS  ، می بايست  از Patch مربوطه بسرعت استفاده گردد. Windows Update و AutoUpdate گزينه هائی مناسب بمنظور بهنگام سازی IIS با توجه به آخرين Patch های ارائه شده است .
 برنامه ( HFNetChk ( Network Security Hotfix Checker ، به مديران سيستم کمک  لازم در پويش و بررسی محلی و يا از راه دور سيستم ها برای Patch های موجود را ارائه می نمايد . ابزار فوق ، قابل استفاده بر روی ويندوز NT 4.0 ، ويندوز 2000 و ويندوز XP می باشد . آخرين نسخه ابزار فوق را می توان از آدرس  http://www.microsoft.com/technet/security/tools/hfnetchk.asp  دريافت کرد .
در صورتيکه از برنامه های اضافه شده ای  نظير CouldDusion ،PerlIIS و يا PHP بهمراه IIS استفاده می گردد ، لازم است به سايت های عرضه کنندگان هر يک از محصولات فوق مراجعه و نسبت به آخرين patch ارائه شده در رابطه با هر محصول آگاه و آنان را با توجه به توصيه های انجام شده بر روی سيستم نصب نمود . امکان Windows Update و ساير سرويس های بهنگام سازی ارائه شده توسط مايکروسافت ، شامل Patch های لازم و مرتبط با محصولات اضافه شده ساير شرکت ها در برنامه IIS مايکروسافت نبوده  و لازم است مديران سيستم بهنگام سازی محصولات اضافه شده ( غير مايکروسافت ) در IIS را خود راسا"  انجام دهند .
10-استفاده از برنامه کمکی IIS Lockdown بمنظورنصب مطمئن تر : مايکروسافت ، ابزاری ساده بمنظور ايمن سازی نصب IIS را ارائه که ويزارد IIS Lockdown ناميده می شود. نسخه موجود را می توان از آدرس http://www.microsoft.com/technet/security/tools/locktool.asp ، دريافت نمود. با اجرای برنامه فوق در حالت " Custom " و يا " Expert" ، می توان تغييرات مورد نظر خود را در ارتباط با نصب IIS مشخص نمود. بدين ترتيب ، امکان اعمال تغييرات زير در رابطه با نصب IIS ، فراهم می گردد :

  • غير فعال نمودن WebDAV ( مگر اينکه محيط مورد نظر شما به وجود آن برای نشر محتوی وب ، نياز داشته باشد )
  • غير فعال نمودن ISAPI extensions های غير ضروری ( نظير : htr، .idq , .ism ، .printer . )
  • حذف نمونه برنامه های ارائه شده بهمراه IIS
  • منع سرويس دهنده وب از اجراء دستورات سيستمی متداول که عموما" توسط مهاجمان استفاده می گردد( نظير cmd.exe و يا tftp.exe ) .

استفاده از URLScan  بمنظور فيلتر نمودن درخواست های HTTP : تعدادی زيادی از حملات مرتبط با نقاط آسيب پذير IIS نظير Code Blue و خانواده Code Red ، از کدهای مخربی که بصورت درخواست های HTTP  سازماندهی می شوند،استفاده می نمايند( حملاتی از نوع  Buffer Overflow ) . فيلتر URLScan را می توان بگونه ای پيکربندی نمودکه باعث عدم پذيرش اينچنين درخواست هائی قبل از پردازش آنان توسط سرويس دهنده باشد.برنامه فوق،بهمراه ويزارد IIS Lockdown ارائه ولی می توان آن را از آدرس : http://www.microsoft.com/technet/security/tools/urlscan.asp نيز دريافت کرد .

دومين  نقطه آسيب پذير :  ( Microsoft SQL Server (MSSQL 
سرويس دهنده SQL مايکروسافت ( MSSQL ) ، دارای چندين نقطه آسيب پذير جدی است که امکان دريافت  اطلاعات حساس، تغيير در محتويات بانک اطلاعاتی وبمخاطره انداختن حيات سرويس دهندگان SQL  توسط مهاجمان را فراهم می نمايد . در برخی موارد خاص و بدليل عدم پيکربندی  صحيح سيستم  ، ميزبانان سرويس دهنده نيز ممکن است در معرض تهديد و آسيب قرار گيرند . نقاط آسيب پذير MSSQL ، مورد توجه خاص عموم مهاجمان بوده و آنان بسرعت از ضعف های امنيتی کشف شده در جهت اهداف خود استفاده می نمايند. دو کرم  SQLSnake/Spida و  SQL-Slammer/SQL-Hell/Sapphire  در ساليان اخير ( سال های 2002 و 2003 )  از نقاط ضعف شناخته شده  MSSQL  استفاده و توانستند در مدت زمان کوتاهی حملات گسترده ای را با توجه به نقظه آسيب پذير فوق ،انجام دهند. ميزبانان آلوده به کرم ها ی فوق ، بمنظور گسترش آلودگی  و جستجو جهت يافتن ساير سيستم های آسيب پذير ، ترافيک شبکه را در حد بالائی افزايش داده بودند( اشغال درصد بسيار بالائی از پهنای باند محيط انتقال ).  برای دريافت اطلاعات تکميلی در رابطه با کرم های فوق ، می توان از منابع و آدرس های زير استفاده نمود :

اطلاعات تکميلی در رابطه با کرم SQLSnake/Spida  ( فعال شده در May 2002 )  :

·         http://isc.incidents.org/analysis.html?id=157

·         http://www.eeye.com/html/Research/Advisories/AL20020522.html

·         http://www.cert.org/incident_notes/IN-2002-04.html

اطلاعات تکميلی در رابطه با کرم  SQL-Slammer/SQL-Hell/Sapphire ( فعال شده در تاريخ January 2003 ) :

·         http://isc.incidents.org/analysis.html?id=180

·         http://www.nextgenss.com/advisories/mssql-udp.txt

·         http://www.eeye.com/html/Research/Flash/AL20030125.html

·         http://www.cert.org/advisories/CA-2003-04.html

براساس گزارش ارائه شده توسط  Internet Storm Center ، پورت های  1433 و 1434 ( پورت های پيش فرض سرويس دهنده MSSQL )  ، از جمله پورت هائی می باشند که بصورت دائم توسط مهاجمين مورد بررسی ( نگاه موشکافانه ) قرار می گيرد.
 نحوه عملکرد کرم SQLSnake ، به account مديريتی پيش فرض (   sa" account"  که دارای يک رمز عبور Null می باشد )  بستگی دارد.در اين رابطه لازم است پيکربندی سيستم بطرز صحيحی انجام و هر يک از سيستم های موجود بمنظور حصول اطمينان از دارا بودن رمز عبور مرتبط با account مربوطه بررسی و بدرستی حفاظت گردند . در صورتيکه از account خاصی استفاده نمی شود ، می بايست نسبت به غير فعال نمودن آنان اقدام گردد.. بمنظوردريافت اطلاعات تکميلی در رابطه تنظيم و مديريت sa Account ، می توان از مستندات ارائه شده در آدرس " Changing the SQL Sever Administrator Login "  استفاده نمود . sa Account ، می بايست دارای يک رمز عبور پيچيده بوده که حدس و تشخيص آن مشکل باشد( حتی اگر از آن بمنظور اجراء SQL/MSDE استفاده نمی شود ) .
نحوه عملکرد کرم SQL Slammer ، بر اساس يک Buffer Overflow در  SQL Server Resolution Service  است . Buffer Overflow  فوق ، موجب گسترش ( حمل )  مشکل از سيستمی به سيستم ديگر شده و در اين راستا امنيت ميزبان زمانيکه کرم اقدام به ارسال بسته های اطلاعاتی تهديد آميز خود به پورت 1434 سيستم های مقصد آسيب پذير می نمايد، در معرض تهديد و آلودگی قرار می گيرد. در صورتيکه بر روی يک ماشين ، سرويس هائی از SQL اجراء که مرتبط با اين نوع Stack Buffer Overflow می باشند و بسته های اطلاعاتی خود را  بر اساس واقعيت فوق دريافت می نمايد ، تمامی سيستم ها و سرويس دهندگان در معرض تهديد قرار خواهند گرفت .موثرترين روش دفاع در مقابل کرم فوق، Patching مستمر ، اقدامات لازم در جهت پيکربندی سيستم بصورت کنشگرايانه ، پيشگيری سيستم بصورت پويش های ادواری و  فيلترينگ پورت 1434 مربوط به UDP در gatway های شبکه است ( اجازه ورود و خروج بسته های اطلاعاتی مرتبط با پورت اشاره شده ) .
عملکرد Microsoft Server 2000 Desktop Engine ) ،  MSDE 2000)، را می توان بعنوان " SQL Server Lite" ( زير بناء سرويس دهنده SQL ) در نظرگرفت . تعداد زيادی از صاحبان سيستم حتی نسبت به اين موضوع که بر روی سيستم آنان MSDE اجراء و آنان دارای يک نسخه از SQL Server نصب شده بر روی سيستم می باشند ، آگاهی و شنخت مناسبی را ندارند.  MSDE 2000 ، بعنوان يکی از اجزاء اساسی بهمراه محصولات زير نصب می گردد :

·         SQL/MSDE Server 2000 (Developer, Standard and Enterprise Editions) 

·         Visual Studio .NET (Architect, Developer and Professional Editions)

·         ASP.NET Web Matrix Tool

·         Office XP

·         Access 2002

·         Visual Fox Pro 7.0/8.0  

علاوه بر موارد فوق،نرم افزارهای متعدد ديگری وجود دارد که از MSDE 2000  استفاده می نمايند . برای مشاهده ليست تمامی محصولات مربوطه ، می توان از اطلاعات موجود در آدرس : http://www.SQLsecurity.com/forum/applicationslistgridall.aspx  استفاده نمود . باتوجه به اينکه، نرم افزارهای فوق ، از MSDE بعنوان هسته اساسی بانک اطلاعاتی استفاده می نمايند ، آنان نيز دارای  نقاط آسيب پذير مشابه  سرويس دهنده SQL/MSDE  خواهند بود.پيکربندی MSDE 2000 را می توان بگونه ای انجام داد  که با استفاده از روش های مختلف به درخواست های اتصال به بانک اطلاعاتی توسط سرويس گيرندگان،گوش داده شود. مثلا"  پيکربندی فوق را می توان بصورتی انجام داد که سرويس گيرندگان قادر به استفاده از named pipes بر روی يک NetBIOS Session ( پورت  139/445 پورت TCP ) بوده  و يا از سوکت هائی که سرويس گيرندگان با استفاده از پورت 1433 مربوط به TCP به آن متصل می گردند ( امکان استفاده از هر دو رويکرد اشاره شده نيز وجود دارد ) . صرفنظر ازروش انتخابی ، سرويس دهنده SQL و MSDE همواره به پورت 1434 مربوط به UDP گوش خواهند داد . پورت فوق بعنوان يک پورت هماهنگ کننده طراحی شده است . سرويس گيرندگان يک پيام را برای پورت فوق ارسال تا  نحوه اتصال سرويس گيرنده به سرويس دهنده ، مشخص گردد .
هسته MSDE 2000 ،در موارديکه با يک بسته اطلاعاتی تک بايتی 0x02  ، بر روی پورت 1434 مربوط به UDP مواجه گردد ، اطلاعاتی در رابطه با خود را برمی گرداند . ساير بسته های اطلاعاتی تکی بايت بدون اينکه الزامی به تائيد آنان برای سرويس دهنده وجود داشته باشد،باعث  بروز يک Buffer overflow می گردند .با توجه به اينکه سازماندهی حملات ازاين نوع  بر اساس UDP انجام خواهد شد ، وضعيت تهاجم فوق وخيم تر خواهد شد .  (صرفنظر از اينکه پردازه های  MSDE 2000  در يک بافتار امنيتی مربوط به  يک Domain User و يا account مربوط به Local System  اجراء می گردند). استفاده موفقيت آميز از حفره های امنيتی موجود ، می تواند سيستم مقصد را در معرض مخاطره و تهديد قرار دهد .
با توجه به اينکه SQL Slammer از يک Buffer overflow بر روی سيستم مقصد استفاده می نمايد ،استفاده مستمر از Patching و  پيکربندی دقيق سيستم ، کمک لازم در جهت کاهش تهديد فوق را ارائه می نمايد . با دريافت و استفاده از ابزارهای دفاعی نظير : Microsoft SQL Critical Update Kit ، می توان تمام Domain و يا شبکه های شامل سيستم های آسيب پذير را بررسی و بصورت فايل های متاثر را بهنگام نمود. برای آشنائی و آناليز جزيئات مربوط به کرم  اسلامر SQL/MSDE ، می توان از آدرس Incidents.org استفاده نمود .

11-سيستم های عامل در معرض تهديد :
هر يک از نسخه های ويندوز که  بهمراه آنان  SQL/MSDE Server 7.0  ، SQL/MSDE Server 2000 و يا Microsoft SQL/MSDE Desktop Engine 2000 نصب شده باشد و هر سيستم نرم افزاری ديگری که بصورت جداگانه از موتور MSDE 2000 استفاده می نمايد،  در معرض اين تهديد و آسيب قرار خواهد شد .

نحوه تشخيص آسيب پذيری سيستم
شرکت مايکروسافت مجموعه ای از ابزارهای امنيتی را در اين رابطه ارائه که می توان از طريق آدرس  http://www.microsoft.com/sql/downloads/securitytools.asp به آنان دستيابی پيدا نمود . Toolkit ارائه شده ،SQL Critical Update Kit  ناميده شده و شامل ابزارهائی نظير SQL Scan و SQL Critical Update است . سايت SqlSecurity.com نيز در اين رابطه ابزاری با نام SQLPingv2.2  را ارائه داده است .ابزار فوق ، يک بسته اطلاعاتی UDP تک بايتی ( مقدار بايت 0X02 ) را به پورت 1434  مربوط به يک ميزبان و يا تمامی Subnet ارسال می نمايد .سرويس دهندگان SQL که به پورت UDP 1434  گوش می دهند ، به آن پاسخ  لازم را داده و اطلاعاتی در ارتباط با سيستم نظير شماره نسخه و ساير موارد مربوطه را اعلام می نمايد . عملکرد نرم افزار فوق مشابه Microsoft SQL Scan است .

نحوه حفاظت در مقابل نقطه آسيب پذير :
بمنظور حفاظت سيستم ها  در مقابل نقطه آسيب پذير فوق ، عمليات زير را دنبال می نمائيم :

·         غير فعال نمودن SQL/MSDE Monitor Service در پورت UDP 1434  .  بمنظورانجام خواسته  فوق، می توان اقدام به نصب و استفاده از قابليت های ارائه شده بهمراه SQL Server 2000 Service Pack 3a  نمود. موتور MSDE 2000  دارای دو نقطه آسيب پذير Buffer Overflow است که می تواند توسط يک مهاجم استفاده و از راه دور و بدون هيچگونه الزامی جهت  تائيد کاربر، به سرويس دهنده متصل و يک تهاجم از طريق UDP را باعث شود. صرفنظر از اينکه پردازه های  MSDE 2000  در بافتار امنيتی يک Domain User و يا account مربوط به Local System  اجراء می گردند ، استفاده موفقيت آميز از حفره های امنيتی موجود، ممکن است سيستم مقصد را در معرض مخاطره و تهديد قرار دهد . کرم MS-SQL/MSDE Slammer يک بسته اطلاعاتی شامل  376 بايت را از طريق پورت UDP 1434 برای مقصد مورد نظر خود که بصورت تصادفی انتخاب می گردد، ارسال می نمايد. سيستم های در معرض تهاجم  پس از آلودگی ، اقدام به ارسال بسته های اطلاعاتی مشابه 376 بايتی می نمايند . کرم فوق ،  ترافيک موجود در شبکه را افزايش خواهد داد .آدرس های IP که بصورت تصادفی انتخاب می گردند ، از نوع multicast بوده و در نهايت يک تهاجم از نوع DoS ( غير فعال نمودن يک سرويس ) بر روی شبکه مقصد، محقق خواهد شد. بر اساس گزارشات ثبت شده ، يک ماشين آلوده  بيش از پنجاه  MB/Sec  از ترافيک شبکه رابخود اختصاص و عملا" امکان انجام ساير عمليات بر روی شبکه سلب می گردد.

·         بکارگيری آخرين Service Pack برای سرويس دهنده SQL/MSDE و MSDE 2000  . آخرين نسخه های Service Pack در رابطه با سرويس دهنده SQL/MSDE  عبارتند از :
- SQL/MSDE Server 7.0 Service Pack 4
- MSDE/SQL Server 2000 Service Pack 3a 
بمنظور اطمينان از بهنگام بودن سيستم می توان از "  Make Your SQL/MSDE Servers Less Vulnerable "   استفاده نمود.

·         بکارگيری آخرين Patch ارائه شده پس از آخرين Service Pack . بمنظور آگاهی از آخرين Patch های ارائه شده برای تمامی نسخه های سرويس دهنده SQL/MSDE/MSDE می توان از بولتن امنيتی ارائه شده توسط مايکروسافت استفاده نمود .  بمنظور اطمينان از نصب آخرين Patch موجود در رابطه با سرويس دهنده SQL/MSDE می توان از آدرس های زير استفاده کرد :
- Microsoft SQL/MSDE Server 7.0
- Microsoft SQL Server 2000
- MSDE Server Desktop Engine 2000 (MSDE 2000)

·         بکارگيری Patch های  خاص و جداگانه ای که پس از آخرين Patch مربوطه ارائه شده اند .پس از معرفی  MS02-061 Elevation of Privilege in SQL/MSDE Server Web Tasks    ، تاکنون  Patch مربوطه ای در اين زمينه ارائه نشده است . بمنظور اطمينان و آگاهی از اخرين Patch ارائه شده می توان از آدرس های زير استفاده نمود :
- Microsoft SQL/MSDE Server 7.0
- Microsoft SQL Server 2000
- MSDE Server Desktop Engine 2000 (MSDE 2000)

·         فعال نمودن SQL Server Authentication Logging .  امکان فوق عموما" غير فعال است . بمنظور فعال نمودن آن می توان از طريق برنامه Enterprise Manager  اقدام نمود(  Server Properties|Tab Security )

·         ايمن سازی سرويس دهنده در سطح سيستم و شبکه . يکی از متداولترين حملات MSSQL/MSDE ، برخاسته از account مديريتی پيش فرض ( شناخته شده با نام "sa" ) بوده  که دارای  يک رمز عبور تهی ( blank ) است. در صورتيکه sa Account مربوط به SQL/MSDE  دارای رمز عبور حفاظت شده ای نمی باشد ، سيستم در معرض تهديد جدی قرار خواهد داشت . لازم است در اين راستا از پيشنهادات ارائه شده در بخش System Administrator(SA) Login مربوط به SQL/MSDE Server Book Online  استفاده تا اطمينان لازم در خصوص مطمئن بودن رمز عبور sa Account حاصل گردد . ( حتی اگر سرويس دهنده SQL/MSDE مربوطه از account فوق استفاده نمی نمايد، نيز می بايست اقدامات امنيـتی لازم ضورت پذيرد ) . با استفاده از مستندات ارائه شده در MSDN مايکروسافت و در بخش Changing the SQL Server Administrator Login  ، و  Verify and Change the System Administrator Password by Using MSDE  می توان از آخرين امکانات و توصيه های ارائه شده بمنظور پيکربندی و تنظيم مناسبsa Account  ، استفاده نمود .

·         به حداقل رساندن امتيازات مربوط به سرويس MSSQL/MSDE  و سرويس دهنده SQL/MSDE Server Agent . در اين رابطه پيشنهاد می گردد که سرويس MSSQL/MSDE  سرويس دهنده و SQL/MSDE Server Agent ، تحت يک Valid Domain account با حداقل امتيازات مربوط اجراء گردد( نه بعنوان يک domain administrator  و يا SYSTEM ( در ويندوز NT ) و يا LocalSystem ( در ويندوز 2000 و يا XP ) ) . يک سرويس در معرض آسيب که بهمراه امتيازات محلی و يا Domain اجراء می گردد ،به يک مهاجم امکان کنترل کامل سيستم و يا شبکه را خواهد داد  . در اين رابطه موارد زير پيشنهاد می گردد :
- فعال نمودن Windows NT Authentication و auditing برای Login های موفقيت آميز و يا با شکست مواجه شده ، در ادامه سرويس MSSQL/MSDEServer رامتوقف و مجددا" آنان را فعال  نمائيد . در صورت امکان ، پيکربندی سرويس گيرندگان را بگونه ای انجام دهيد که از NT Authentication  استفاده نمايند .
- فيلترينگ بسته های اطلاعاتی می بايست در محدوده های مرزی شبکه انجام تا پيشگيری و ممانعت  لازم در خصوص اتصالات ورودی و خروجی غير مجاز به MSSQL و مرتبط با سرويس های خاص صورت پذيرد . فيلترينگ نقطه ورود و خروج پورت های 1434 و 1433 مربوط به TCP/UDP می تواند باعث ممانعت مهاجمان داخلی و يا خارجی از پويش و آلودگی سرويس دهندگان SQL/MSDE که دارای پتانسيل آسيب پذيری می باشند، گردد .
- درصورتيکه لازم است از پورت های 1433 و 1434 مربوط به TCP/UDP استفاده گردد ، می بايست فيلترينگ مناسبی در ارتباط با استفاده نادرست از پورت های فوق را انجام داد .